INTERNETDISCUSSIE LEVERT STOF TOT DISCUSSIE
Harry Walburg
 
U heeft er misschien al van gehoord of over gelezen, of u heeft er al aan deelgenomen. Van 1 mei tot en met 1 juli 1996 heeft op het Internet een discussie plaatsgevonden over de combinatie van arbeid en zorg. Deze discussie op www.arbeid.net is georganiseerd door het Emancipatiebureau Gelderland in samenwerking met De Bovenkamer en internetprovider Antenna.

Gezocht discussiedeelnemers (M/V)
 
De keuze voor het Internet als forum voor een discussie over de combinatie van arbeid en zorg lijkt niet zo gek. Individuele mannen en vrouwen kunnen op persoonlijke titel of namens een organisatie vrij eenvoudig deelnemen aan deze discussie. Zo worden ook mannen uitgenodigd om aan een discussie deel te nemen waaraan normaliter vooral vrouwen deelnemen. De doelstelling is dan ook het inzetten van een maatschappelijke discussie via het Internet en de verbreding van de discussie over arbeid en zorg naar mannen. Mannen maken op dit moment het meest gebruik maken van dit medium. De deelnemers discussiëren aan de hand van vier prikkelende stellingen.

terug naar boven



1. Het maatschappelijke kader en de toepasbaarheid van regelingen:
 
        In Nederland is het voor mannen en vrouwen onmogelijk om vrij te kiezen voor
        het combineren van werk en zorg.

2. De invloed van werk(gevers) op de combinatie van arbeid en zorg:
 
        Werkgevers zullen er nooit baat bij hebben dat hun medewerkers arbeid en zorg
        combineren.

3. Rolverschuiving tussen mannen en vrouwen (op het werk en privé):
 
        Misschien moeten vrouwen wel meer veranderen dan mannen wil de
        herverdeling van (on)betaalde arbeid een kans krijgen.

4. Vader in de opvoeding:
 
        Uit onderzoek wordt terecht de conclusie getrokken dat moderne vaders betere
        opvoeders zijn dan moderne moeders.

terug naar boven



Druk bezocht

Zowel de kwaliteit van de discussie als het aantal bezoekers wijzen erop dat een serieuze maatschappelijke discussie via het Internet mogelijk is. Het aantal bezoeken van deze discussie (ongeveer 8400 totaal/gemiddeld 140 per dag) is naar internetmaatstaven vrij hoog, zeker voor een serieuze discussie. De informatiepagina's zijn regelmatig bezocht en de discussiepagina's zijn vaak bekeken. Het aantal deelnames aan de discussie is met 108 lager dan verwacht maar nog vrij hoog in vergelijking met andere discussies. Zowel mannen als vrouwen hebben actief en serieus aan de discussie deelgenomen.

terug naar boven



Nog van alles te doen

Er zijn opvallend veel uitgebreide en goed beargumenteerde reacties geweest op de stellingen. Op de eerste stelling geven deelnemers aan dat het in Nederland in principe wel mogelijk is om vrij te kiezen voor de combinatie van arbeid en zorg. Een vrije keuze moet wel een duidelijke keuze voor verandering zijn, beargumenteert Marion: "Laten we ons realiseren dat een combinatie maken niet betekent van alles een beetje doen (de geschetste vrouwensituatie) of kiezen voor het een en de rest delegeren (stereotype man). ... Als wij een duidelijke keus voor onszelf kunnen maken, zullen wij vanzelf een duidelijker, dus sterker signaal afgeven en zal de maatschappij zich hiervoor openstellen."

Een vrije keuze kan altijd, maar er zijn omstandigheden die deze keuze in de weg staan. Dit zijn omstandigheden als verlies aan carrièremogelijkheden, een drukker bestaan, te weinig passende voorzieningen en regelingen, met name betaalbare en flexibele kinderopvang. Ook onvoldoende inkomen kan een knelpunt zijn zoals Jip Driehuizen (41 jaar, man) opmerkt: "Helaas verdient mijn vrouw zo weinig met haar freelance werk, dat ik naast mijn parttime baan wel meer werk moet aannemen. Ik ben er vaak jaloers op. Ik zou heel graag meer doen met mijn kinderen, een groter aandeel leveren bij de dagelijkse dingen. Dat lijkt me echt eindeloos. Ik zou ze dan ook meer zien."

Culturele drempels zoals heersende traditionele opvattingen over werk en zorg kunnen een vrije keuze in de weg staan, zoals de opvatting dat zorg minder belangrijk is dan werk. Rob de Jong (44 jaar, man): "Het is in Nederland voor man en vrouw binnen de relatie onmogelijk om beiden voor 100% een maatschappelijke loopbaan na te streven wanneer niet bij toeval praktisch zorg kan worden ingevuld." Soms wordt er te weinig bij stil gestaan dat werken alleen maar mogelijk is als de zorg goed is geregeld. Zorg is de voorwaarde voor werk.

terug naar boven



Steriele vrouwtjes

De tweede stelling gaat over het werkgeversbelang. De voornaamste drempel vanuit werkgevers is misschien wel dat ze nog niet zo het belang inzien van de combinatie van arbeid en zorg voor hun bedrijfsvoering. Daarom zullen ze de organisatorische veranderingen en kosten die deze combinatie met zich meebrengt eerder als lastig ervaren. Werken in deeltijd wordt dan meer tegengewerkt dan gestimuleerd. Jacqueline Brouwer (39 jaar, vrouw): "Als werkgevers het echt konden kiezen zou zorg niet bestaan; een werknemer die beide taken combineert is een werknemer die meestal niet flexibel is. Die kan het zich niet eens permitteren een workaholic te worden, die moet op tijd naar huis. Hij/zij heeft oog voor meer dan werk alleen. Zulke mensen zijn eigenlijk lastig voor de baas. Weinig bazen zullen dit meer hardop durven zeggen. Maar diep in hun hart willen ze het liefst mannetjes of steriele vrouwtjes in dienst." De voordelen van de combinatie voor het bedrijf worden dan niet onderkend. Dit zijn voordelen zoals minder uitstroom van medewerkers met zorgverplichtingen en daarmee enorme besparingen in opleidingskosten; wederzijdse flexibiliteit van werknemer en -gever; competenties die medewerkers zich in de zorg eigen maken en vooral een hogere motivatie (en het voorkomen van demotivatie) bij medewerkers. Gerard Willemsen (49 jaar, man): "Door geen ruimte te bieden voor op maat gesneden oplossingen voor die feitelijke combinatie, moet een werkgever zich realiseren, dat hij zijn werknemer in een lastig parket kan brengen. Door de bezorgdheid van de werknemer kan zijn produktie teruglopen, of het plezier in zijn baan verdwijnen."

terug naar boven



Loslaten

De meeste bijdragen als reactie op de derde stelling gaan over de moeite die het mannen en vrouwen kost om de traditionele rolverdeling los te laten. Harry Kronenberg (47 jaar, man): "Volgens mij gaat het niet om de vraag wie handiger en beter met bepaalde taken omgaat, maar meer om de vraag hoe we in vredesnaam van die ingeslepen patronen af komen." Vrouwen vinden het daarbij moeilijk om (hun verantwoordelijkheid voor) zorg en huishouden los te laten en mannen om zich dat eigen te maken. Die verantwoordelijkheid is een serieus discussiepunt tussen werkende partners. Mannen lijken meer dan vrouwen moeite te hebben met het combineren van werk en zorg, deels omdat ze moeite hebben om hun werk los te laten. Belangrijk is dat mannen uit zichzelf een positieve keuze maken voor die combinatie. Frank Braakhuis (40 jaar, man): "Een derde punt, het belangrijkste, is: dat wat je doet moet voortkomen uit je eigen keus. Je moet de dingen doen omdat je er zelf voor gekozen hebt. Niet om het je vrouw naar de zin te maken. Als je geen eigen keuze maakt, dan word je op den duur een oninteressant ventje..."

terug naar boven



Lang niet zo gek

In de discussie op de vierde stelling komt naar voren dat de rolverdeling in het opvoeden van kinderen langzaam verschuift, maar dat vrouwen de hoofdopvoeder blijven en mannen meer de leuke dingen doen met de kinderen.

Ook in het opvoeden lijken mannen en vrouwen moeite te hebben om de traditionele rolverdeling los te laten. Dat mannen de opvoeding niet zo vanzelfsprekend op zich nemen komt deels doordat ze in hun jeugd nauwelijks de vaardigheden en verantwoordelijkheden daarvoor hebben meegekregen. Voor vrouwen is opvoeden haast een morele verantwoordelijkheid. Toch kunnen vaders en moeders elkaar goed aanvullen, met elk een eigen inbreng, wat de opvoeding gevarieerder en misschien wel completer maakt. Kitty Arends (38 jaar, vrouw): "Wie zegt dat het goed is als het gaat over zoiets subjectiefs als opvoeden. Ik ben het niet altijd eens met de aanpak van mijn man, hij is het niet altijd eens met mijn aanpak. We corrigeren elkaar. Ik kan het niet alleen, hij kan het niet alleen maar samen doen we het best wel goed vind ik."

De discussiebijdragen zijn nog steeds te lezen op web-site: www.arbeid.net

Het uitgebreide verslag kunt u ook lezen op www.arbeid.net.  Het verslag (kosten f5,- excl. porto)  is ook op te vragen bij Emancipatiebureau Gelderland, Postbus 606 ,6800 AP Arnhem, tel.: (026)3517017, fax : (026)4454167, email: ebg@antenna.nl

terug naar boven