1 Combinatie Arbeid & Zorg op de werkvloer (inclusief regelgeving en voorzieningen)

Bosker, J., Zorgen is geen voetbal : afstemmen van flexibele werktijden en zorgtaken. Den Haag, 1997.

Samenvatting: Met dit boek wil het Instituut Vrouw & Arbeid een bijdrage leveren aan de discussie over een invulling van werktijden waarbij de zorgende werknemer centraal staat. Werktijden zijn een belangrijk element in de afstemming van werk en zorgtaken. Werktijden in bedrijven worden steeds flexibeler en dat wordt vaak genoemd als middel om werk en zorg beter te kunnen combineren. Is dat wel zo? Hoe worden flexibele werktijden in de praktijk vormgegeven? Welke belangen en motieven hebben werkgevers en werknemers en hoe kan aan beider belangen tegemoet worden gekomen?

Brouns, M., Zorgverlof: inhoud en praktijk : een onderzoek naar gerealiseerd zorgverlof in Nederland. Den Haag, 1996. 149 p.

Samenvatting: Onderzoek over de inhoud en praktijk van zorgverlof in Nederland. Over de praktijk van zorgverlof is nog weinig bekend terwijl werknemers met zorgtaken een substantieel deel zijn gaan uitmaken van de beroepsbevolking. Extra zorgverplichtingen hebben gevolgen voor de arbeidsdeelname van werknemers. In hoeverre is het arbeidsbestel erop ingesteld als werknemers worden geconfronteerd met een situatie waarin ze voor iemand met wie een emotionele band bestaat moeten of willen zorgen?

4-delige programmaserie van de KRO in samenwerking met Opportunity in Bedrijf. Karin de Groot praat met mannen en vrouwen over kansen en tegenwerking in hun carričre en de verdeling van zorg en arbeid

De nieuwe werknemer : beleid in ontwikkeling. [PRES Emancipatiebureau Utrecht]. Utrecht, 1995. 31 p.

Samenvatting: Onderzoek naar de beeldvorming over mannen met zorgtaken en naar de problemen waarop deze mannen stuiten op het moment dat zij deze zorgtaken met betaalde arbeid willen combineren.

Onbetaalde zorg gelijk verdeeld : toekomstscenario's voor herverdeling van onbetaalde zorgarbeid. [Commissie Toekomstscenario's Herverdeling Onbetaalde Zorgarbeid]. Den Haag, 1995. 210 p.

Samenvatting: De participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt is de laatste jaren speerpunt van het emancipatiebeleid van de overheid geweest. Daarbij werd nagenoeg voorbijgegaan aan de noodzakelijke voorwaarde voor een optimale integratie van vrouwen op de arbeidsmarkt namelijk de herverdeling van onbetaalde zorgarbeid. Om die reden is de Commissie Toekomstscenario's Herverdeling Onbetaalde Arbeid ingesteld. De opdracht van deze commissie was het in kaart brengen van de stand van zaken en het aandragen van toekomstscenario's om in deze situatie verandering te brengen.

• Recensie: Evenwichtige verdeling van onbetaald werk mogelijk in 2010 : commissie kiest combinatiescenario. In: Op Gelijke Voet, nr. 1 (1996) p. 12-14
• Recensie: Kraamwinkel, M., Herverdeling van zorg en arbeid : bespreking rapport 'Onbetaalde zorg gelijk verdeeld'. In: Nemesis, nr. 2 (1996) p. 50-56

Gemeenten stemmen af op de combinatie zorg en arbeid. Commissie Dagindeling, Den Haag 1997. 23 p.

Samenvatting: Brochure bedoeld voor bestuurders en ambtenaren van gemeenten. Doel is een betere afstemming te realiseren van openingstijden, lokaties en vervoersmogelijkheden zodat het combineren van betaald werk en zorgtaken gemakkelijker wordt. Er zijn voorbeelden van projecten opgenomen die laten zien dat al op ruime schaal wordt onderkend, dat de inrichting van de maatschappij niet meer zo goed is afgestemd op de manier waarop we inmiddels leven en werken.

Gort, A, Centraal Beheer geeft het goede voorbeeld : steeds meer werkgevers met werk-zorg arrangementen. In: Op Gelijke Voet nr. 3 (1997) p. 10-12

Grünell, M, Werkgevers over arbeid en zorg in het toekomstig arbeidsbestel. Amsterdam, 1997.

Samenvatting: Een onderzoek waarin aan de orde komt: welke factoren weerhouden dan wel stimuleren arbeidsorganisaties tot het nemen van maatregelen die de combinatie van arbeid en zorg, in het bijzonder voor mannen, mogelijk maken. De feitelijke situatie, belangen en verlangens van werknemers en wergevers bij arbeid-zorgvoorzieningen zijn geļventariseerd. Welke factoren weerhouden of stimuleren werkgevers en, in het bijzonder, mannelijke werknemers voorzieningen te scheppen of daarvan gebruik te maken. Welke mogelijkheden/beperkingen biedt het toekomstig arbeidsbestel?

Haaft, G., Pappa kom hjem! In: Trouw, 08/03/97.

Samenvatting: Een sterke toename van het aantal werkende vrouwen en een bijzonder hoog echtscheidingscijfer hebben Noorwegen tot een actief gezinsbeleid gebracht. Met zachte dwang gaan mannen met vaderschapsverlof en in cursussen kunnen zij hun ervaringen kwijt. Het straatbeeld vertoont opvallend veel vaders achter kinderwagens. Nederland heeft belangstelling.

Kansen op combineren: arbeid, zorg en economische zelfstandigheid. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Den Haag, 1997. 76 p.

Samenvatting: Emancipatie betekent, dat vrouwen en mannen arbeid en zorgtaken kunnen combineren vanuit een gelijke uitgangssituatie. Daar staan nog veel hindernissen bij in de weg. De overheid heeft een cruciale maar wel beperkte taak om deze hindernissen weg te nemen. Deze publicatie gaat in op de mogelijkheden die het ministerie van sociale zaken en welzijn schept om de combinatie arbeid en zorgen mogelijk te maken. Achtereenvolgens komen financiėle stimulansen, verlofregelingen, kinderopvang en overig ondersteunend beleid aan de orde.

Keunen, B., Zorgende werknemers : werkgevers een zorg. In: Op Gelijke Voet nr. 2 (1995) p. 22-24

Samenvatting: Er kan lang gepraat worden over de verdeling van betaalde en onbetaalde arbeid, maar wat is er in de praktijk mogelijk? Jacqie van Stigt deed onderzoek bij veertien grote bedrijven en instellingen in hoeverre zij regelingen hebben getroffen die het werknemers makkelijker maakt arbeid en zorg te combineren. (Besproken rapport is ook aanwezig).

Met zorg naar nieuwe zekerheid : advies over een geėmancipeerd inkomens- en sociale zekerheidsbeleid. [Emancipatieraad]. Den Haag, 1996. 174 p.

Samenvatting: Een advies van de emancipatieraad over een geėmancipeerd inkomens- en sociale-zekerheidsbeleid waarin de werknemer die betaalde arbeid en zorgtaken combineert als ijkpunt wordt genomen. Tevens is de route beschreven waarlangs dit beleid geļmplementeerd kan worden. De Raad heeft vaker benadrukt dat in het tot nu toe gevoerde emancipatiebeleid de noodzakelijke geļntegreerde aanpak van werkgelegenheid, zorg, sociale zekerheid en fiscale wetgeving nog te veel ontbreekt. In dit advies geeft de raad aan op welke wijze een dergelijke geļntegreerde aanpak naar zijn visie vorm kan krijgen.

Osse, P., Handboek deeltijdwerk. Amsterdam, 1997. 160 p.

Samenvatting: Boek bevat informatie over rechtspositie, collectieve arbeidsovereenkomsten, contracten. Met name de interviews die er in staan geven een aardige indruk van allerlei soorten deeltijdbanen. Antwoord is te vinden op vragen als: hoe zit het met de belastingen, kinderbijslag, studiefinanciering en het ziekenfonds? Wat gebeurt er als je ziek of werkloos wordt? Hoe zit het met je pensioen?

Overdijk, Carven, Carričre maken in een duobaan is geen utopie meer: Jan van Zijtveld en Anja Houthuizen: 'Jullie zijn er nooit, hoorden we in het begin nogal eens'. In: Opzij nr. 6 (1997) p. 42-46

Samenvatting: Artikel over bemiddelingsbureau in duobanen. Het overtuigen van werkgevers blijft moeilijk.

Projectgroep Herverdeling onbetaalde arbeid 1993 - 1996 : eindadvies. Den Haag, 1996. 28 p.

Samenvatting: De groeiende arbeidsparticipatie van vrouwen leidt eerder tot een dubbele belasting voor vrouwen dan tot een gelijke verdeling van de onbetaalde arbeid tussen mannen en vrouwen. De hoofddoelstelling van het emancipatiebeleid op het terrein van arbeid en inkomen is moeilijk te realiseren. De vereiste herverdeling van de onbetaalde arbeid tussen mannen en vrouwen komt niet of nauwelijks tot stand. De projectgroep kreeg tot taak deze problematiek zichtbaar te maken, te adviseren over nieuw beleid en een samenhang tussen lopend en nieuw beleid aanbrengen. Ook de voortgangsrapportage uit 1995 is aanwezig.

Spaan, J., Tussen wens en realiteit : onderzoek naar de wijze waarop mannelijke werknemers hun deeltijdwens en/of wens tot calamiteitenverlof realiseren en de belemmeringen daarbij. Den Haag, 1997. 118 p.

Samenvatting: Bijna een kwart van de mannelijke werknemers had in de periode 1993-1995 de wens om in deeltijd te werken. Slechts een vijfde van de mannen die korter willen werken, slaagde daar ook in zonder een beroep te doen op speciale regelingen. Deze 'doorzetters' hadden de verzorging van hun kinderen op het oog, terwijl de andere mannen 'behoefte aan meer vrije tijd' opgaven als reden om minder te willen werken.

Vos, J.T., Deeltijdbaan is ook voor de man waardevol, In: NRC-Handelsblad, 14/01/99.

Samenvatting: Het wordt nog altijd niet geaccepteerd dat mannen parttime werken. J.T. Vos meent dat dit het gevolg is van de ouderwetse manier waarop wij als geėmancipeerde moderne mensen over werk denken. Hard werken is geen vereiste voor een zinvolle invulling van het leven.

Wentholt, K., Aanhangige zaken : over de potentie van rechtsbeginselen. In: Nemesis, jrg. 13 (1997) nr. 6, p. 200-203.

Samenvatting: Uit de oordelen van de Commissie Gelijke Behandeling blijkt dat de werknemer met zorgtaken ook aanspraken kan ontlenen aan het verbod om onderscheid te maken naar geslacht. Welke aanspraken dat zijn wordt in dit artikel behandeld. Twee thema's staan centraal: hebben deeltijdwerkers op grond van het verbod onderscheid te maken naar arbeidsduur recht op een overwerkvergoeding zodra hun individuele arbeidsduur is verstreken? Vloeit uit het verbod onderscheid te maken naar geslacht voor werknemers een aanspraak voort tot aanpassing van hun werktijden?

Wierda, E., Herverdeling van betaalde arbeid tussen mannen en vrouwen is amper begonnen. In: Tijdschrift voor Vrouwenstudies nr. 62 (1995) p. 218-229

Samenvatting: Opiniėrend artikel waarin Wierda hardere en meer direct op mannen gerichte maatregelen bepleit in het emancipatiebeleid. Wierda is econoom en socioloog en bestuurslid van het Nederlands netwerk feministische Economie (FENN).

Deze literatuurlijst is samengesteld door Vrouwendocumentatiecentrum De Feeks. Alle genoemde publicaties en artikelen zijn te leen of voor eigen gebruik te kopiėren.