1 Combinatie Arbeid & Zorg op de werkvloer
   (inclusief regelgeving en voorzieningen)

Bekkering, J.M. en R. M. A. Jansweijer, De verdeling van arbeid en zorg : prikkels en belemmeringen, Den Haag, 1998.

Samenvatting: Ter herdenking van de honderd jaar gelden gehouden tentoonstelling Nationale Vrouwenarbeid, heeft DCE een symposium georganiseerd met als thema: arbeid en zorg in de afgelopen honderd jaar, arbeid en zorg in de toekomst. De studie waarvan in dit rapport verslag wordt gedaan is uitgevoerd n.a.v. dit symposium. Onderzocht zijn de economische gevolgen van een meer gelijke verdeling van arbeid en zorg over de partners in een huishouden. Een belangrijke conclusie is dat die verdeling in de praktijk moeilijker blijkt te realiseren dan alleenverdienerschap.

Grünell, M., Deeltijd gebaat bij emancipatie, De Volkskrant 10/04/98.

Samenvatting: Het Scandinavische model van iedereen voltijds aan het werk en de zorg de deur uit staat ver af van de Nederlandse traditie. De emancipatie van vrouw én man is meer gediend bij diversiteit en uitbreiding van deeltijdwerk, meent Marianne Grünell.

Het nieuws van de dagindeling, DCE, Den Haag 24/02/99.

Samenvatting: Op 24 maart maakt de Staatssecretaris van Arbeid, Zorg en Emancipatie, Annelies Verstand de Stimuleringsmaatregeling Dagindeling bekend. Tegelijkertijd installeert zij de Stuurgroep Dagindeling. Het kabinet heeft zestig miljoen gulden beschikbaar gesteld voor experimenten die gericht zijn op het vereenvoudigen van de combinatie werk en privé. In deze nieuwsbrief staat hoe en waar zo'n initiatief ingediend kan worden. En de voorwaarden waaraan zo'n projectvoorstel dient te voldoen.

Jaarboek emancipatie ’98 : tijd en ruimte voor arbeid en zorg. Ministerie van SoZaWe / DCE / CBS. Den Haag, 1998.

Samenvatting: Dit jaarboek geeft een tijdsbeeld over waar nog knelpunten liggen en wat er al veranderd is op de weg naar een nieuwe dagindeling, waarin het mogelijk wordt om werk en zorg, leren en recreëren, op elkaar af te stemmen. De maatschappij is in veel opzichten nog afgestemd op de traditionele tweedeling: schooltijden sluiten slecht aan op werktijden en afstanden tussen huis, werk, voorzieningen en winkels blijken vaak groot. Maar er is ook al veel veranderd, zoals kinderopvang, verlof- en deeltijdregelingen en de matre waarin werkgevers rekening houden met de zorgtaken van werknemers.

Jaarboek emancipatie ’99 : wie zorgt in de 21^e eeuw. Ministerie van SoZaWe / DCE / CBS. Den Haag, 1999.

Samenvatting: Dit derde jaarboek voor emancipatie beschrijft niet alleen de bestaande, maar ook de gewenste situatie rond zorg en arbeid. Bevat veel statistisch materiaal verzameld door het CBS en het SCP. In dit jaarboek ook aandacht voor de zelfstandige waarde en de toekomst van de mantelzorg.

Oomkes, L., Kabinet wil zorgverlof ook fiscaal vrijstellen. In: Trouw 24/09/98.

Samenvatting: Het kabinet wil zorgverlof fiscaal net zo behandelen als aanvullende pensioenen. Werkgevers en werknemers krijgen volgende week tijdens het najaarsoverleg het voorstel voorgelegd om, net als bij de pensioenen, rechten op een inkomen tijdens het verlof belastingvrij op te bouwen. De fiscus zal pas aankloppen als tijdens het verlof het opgebouwde inkomen wordt genoten. Verstand (D66) moet volgens het regeerakkoord nog dit jaar een schets op hoofdlijnen aan de Kamer presenteren waarin regelingen moeten staan die het combineren van betaald werk met zorgtaken of scholingsverlof mogelijk maken.

Op weg naar een nieuw evenwicht tussen arbeid en zorg :deel I en deel II. + bijlagen : nadere inhoudelijke uitwerking van de voorstellen en presentatie van opties. Ministerie SoZaWe, Den Haag, 1999, 88 p.

Samenvatting: Deze nota geeft de denkrichting van het kabinet aan voor een nieuw evenwicht tussen arbeid en zorg. De betaalde arbeid en zorg zijn de vertrekpunten van de nota. Het gaat niet alleen om de combinatie van betaalde arbeid met zorg voor het gezin of de zorg voor andere naasten, maar ook om voldoende tijd voor eigen ontwikkeling, voor scholing of maatschappelijke activiteiten. De nota bevat verschillende voorstellen die moeten leiden tot betere mogelijkheden om arbeid en zorg te combineren zoals uitbreiden en flexibiliseren van verlofrechten en de organisatie van de betaalde arbeid.
In het tweede deel van de nota worden de voorstellen nader uitgewerkt en mogelijke opties gepresenteerd. De voorstellen zijn een eerste uitwerking van het in het regeerakkoord genoemde voornemen om in een nieuwe wet bestaande wettelijke verlofregelingen af te stemmen en te bundelen. Het gaat om een samenhangende regeling van de mogelijkheden voor verlof en deeltijd.

• Naar aanleiding van de nota: Boersema, W. en B. de Vries, Regels voor het zorgverlof. In: Trouw 28/04/99.
  Samenvatting: Een gesprek tussen Hans de Boer en Annelies Verstand aan de hand van zes stellingen. Twistpunt is het pleidooi van de staatssecretaris voor een recht op zorgverlof voor werknemers. MKB-voorzitter Hans de Boer en staatssecretaris Annelies Verstand van arbeidszorg en emancipatie vlogen elkaar de afgelopen maanden, via de media, flink in de haren. Met name toen de Boer zieke vrouwen 'zeurpieten' noemde.
• E-Quality wil betaald verlof voor zorg. In: Trouw 27/05/99.
  Samenvatting: De plannen van staatssecretaris Verstand van sociale zaken om mensen meer mogelijkheden te geven werken en zorgen te combineren, zijn 'teleurstellend mager' en 'weinig vernieuwend'. Met een-oudergezinnen, mensen met lage inkomens en zelfstandige ondernemers houdt Verstand in haar nieuwste nota te weinig rekening.
• Zorgnota goed voor tweeverdieners. In: De Gelderlander 27/05/99.
  Samenvatting: Verslag van een congres over een betere afstemming tussen werk en zorg, wat door E-Quality georganiseerd werd. Staatssecretaris Verstand schreef een discussienota over het onderwerp die moet uitmonden in een aantal wetswijzigingen. E-Quality oefende de nodige kritiek uit op de nota, deze biedt vooral aardige zaken voor tweeverdieners met een goed salaris.

Osse, P. Spelen met werk-tijd : hoe flexibiliteit werkgevers én werknemers ten goede kan komen. Amsterdam, 1998.

Samenvatting: Een praktijkboek met ideeën, tips en voorbeelden hoe flexibilisering mogelijk gemaakt kan worden. Invoering van een zorgverlofsolidariteitsfonds, variabele werktijden of deels betaald ouderschapsverlof zijn daarmee dichterbij gekomen. Elke regeling heeft zijn voor- en nadelen.

Paars kabinet dient wet op deeltijdarbeid. In: Trouw, 24/12/98.

Samenvatting: Staatssecretaris Verstand van Sociale Zaken heeft bij de Tweede Kamer een wetsontwerp ingediend dat werknemers het recht geeft op aanpassing van het aantal te werken uren. Een werkgever mag een verzoek van een werknemer om minder (of meer) te werken alleen afwijzen als dat tegen het bedrijfsbelang indruist.

Verstand, A., Van anderhalf naar tweemaal driekwart, In: De Volkskrant, 02/01/99

Samenvatting: Annelies Verstand pleit er voor het kostwinnersmodel in Nederland te vervangen door het combinatiemodel. Een model waarbij beide ouders door middel van een driekwart baan werk en zorg kunnen delen.

Vries; I.M. de, Commissie Dagindeling, Dagindeling, tijd voor arbeid en zorg, Den Haag, 1998.

Samenvatting: Eindadvies van de Commissie Dagindeling. Deze door de minister van SZW ingestelde commissie had als belangrijkste opdracht de ontwikkeling van voorstellen voor een dagindeling die de samenleving meer ruimte biedt om arbeid en zorg te combineren.

Wierda, E. / DCE, Naar een nieuw sociaal contract in de 21^e eeuw. Den Haag, 1998.

Samenvatting: Deze bundel is uitgegeven ter gelegenheid van het symposium ‘Vrouwenarbeid 100 jaar later’ op 2 april 1998. Het centrale thema is het omslag in het denken over arbeid en zorg. Het gaat hierbij om het ontwikkelen van nieuwe inzichten over de verdeling van arbeid, zorg en inkomen in de samenleving en over de verantwoordelijkheden die individule mannen en vrouwen en de overheid daarbij dragen.

Deze literatuurlijst is samengesteld door Vrouwendocumentatiecentrum De Feeks. Alle genoemde publicaties en artikelen zijn te leen of voor eigen gebruik te kopiëren.